Ga direct naar de inhoud
Ga direct naar de site navigatie
Ga direct naar zoeken
Als geweten van de wetenschap in Nederland houdt de KNAW zich bezig met de ethische aspecten van wetenschappelijk onderzoek.
De KNAW heeft zich de afgelopen tien jaar sterk gemaakt voor goed wetenschappelijk gedrag. De Notitie wetenschappelijke integriteit (met NWO en VSNU, 2001) gaf een voorzet voor procedures die nu bij universiteiten, NWO en KNAW zijn ingevoerd. Elke instelling moet een vertrouwenspersoon en een vertrouwenscommissie aanstellen. De klager kan vervolgens terecht bij het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI), waarvan het onafhankelijke secretariaat bij de KNAW is gehuisvest.
Mede vanwege de fraudegevallen die vanaf najaar 2011 aan het licht kwamen werkt de Akademie aan adviezen over het omgaan met onderzoeksgegevens en over vertrouwen en integriteit in de wetenschap.
Voor definities van de verschillende vormen van wetenschappelijk wangedrag zie:
Om jonge onderzoekers bewust te maken van wat er fout kan gaan in de wetenschapsbeoefening maakte de KNAW de brochure Wetenschappelijk onderzoek: dilemma's en verleidingen. Daarin komen onderwerpen aan de orde als vertrouwen, bedrog en zelfbedrog, zorgvuldigheid en nalatigheid, volledigheid en selectiviteit, concurrentie, auteurschap et cetera.
Een probleem dat de KNAW afzonderlijk heeft aangepakt, is het contractonderzoek. Onderzoekers lopen tegen problemen aan op het gebied van vrijheid van onderzoek, niet alleen bij onderzoek voor bedrijven, maar ook bij opdrachten van de overheid. Wetenschap op bestelling uit 2005 bevat onder meer een door opdrachtnemer en -gever te tekenen Verklaring van wetenschappelijke onafhankelijkheid, die de onderzoekers bescherming biedt tegen druk van opdrachtgevers.
De KNAW heeft een regeling voor het melden van (de verdenking van) schending van wetenschappelijke integriteit binnen haar onderzoeksorganisatie. De regeling geldt voor KNAW-medewerkers, maar ook voor anderen met een klacht over schendingen van wetenschappelijke integriteit door (ex-)werknemers van de KNAW. De klachtenregeling is gebaseerd op de in juni 2012 herziene regeling van de Vereniging van Universiteiten.
Mede vanwege de recente fraudegevallen brengt de KNAW in het najaar van 2012 advies uit over de in verschillende wetenschapsgebieden bestaande praktijken op het gebied van gegevensverzameling, de normen die onderzoekers daarbij hanteren, en mogelijke verbeteringen daarin.
Ga terug naar de bovenkant van deze pagina
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie
Ga terug naar zoeken
