Dit adviesrapport reikt instanties die met beoordeling van sociaal-wetenschappelijk onderzoek te maken hebben, handvatten aan voor het opstellen van goede beoordelingsinstrumenten en in het bijzonder kwaliteitsindicatoren op het gebied van de sociale wetenschappen.

De sociale wetenschappen kennen een veel grotere heterogeniteit in de aard van de disciplines  dan bijvoorbeeld de natuurwetenschappen en de geesteswetenschappen. Zo zal het een ieder duidelijk zijn dat strafrechtjuristen een heel ander vak uitoefenen dan neuropsychologen. Vooral bij onderzoeksbeoordelingen wordt tot nu toe nauwelijks rekening gehouden met deze heterogeniteit, en daardoor is een fair oordeel over de kwaliteit van sociaalwetenschappelijk onderzoek niet mogelijk.

De problematiek bij beoordeling van sociaalwetenschappelijk onderzoek spitst zich toe op twee samenhangende punten:

• Publicatiecultuur
  Hoe kan men bij de beoordeling recht doen aan de verschillen in publicatiecultuur tussen de verschillende disciplines en voorkomt men dat een one size fits all beoordeling dominant is?  Niet alleen is er een grote variëteit in wetenschappelijke producten (artikelen,  boeken, annotaties etcetera), maar dat geldt vooral ook voor de bijbehorende kwaliteitscriteria.
• Maatschappelijke relevantie
  Hoe kunnen we de kwaliteit van de maatschappelijke impact van sociaalwetenschappelijk onderzoek meten en beoordelen?

Er zijn vele kanalen waarlangs wetenschappelijke kennis zijn weg vindt naar de samenleving: van vakbladen voor praktijkbeoefenaren en van belangrijke adviesraden tot bijdragen aan de opiniepagina’s van de dagbladen. Er zijn daarbij verschillen tussen disciplines: economische kennis wordt anders benut door bedrijfsleven en overheden dan psychologische kennis. En zelfs binnen disciplines: mensenrechtenjuristen adresseren een ander forum dan bestuursrechtjuristen.

Onderzoeksfinanciers en universitaire bestuurders hebben laten weten behoefte te hebben aan betere beoordelingsinstrumenten voor sociaalwetenschappelijk onderzoek. Zij erkennen dat er verschillen zijn in publicatieculturen voor disciplines binnen de sociale wetenschappen maar ex ante en ex post beoordeling van sociaalwetenschappelijk onderzoek vindt merendeels nog plaats op basis van dezelfde indicatoren.

Het advies zal ingaan op de criteria om goede beoordelingsinstrumenten voor het sociaalwetenschappelijke onderzoek te ontwikkelen.
Voor de sociale wetenschappen is een verdiepingsslag nodig van het KNAW-advies Judging research on its merits uit 2005. Verder komen vragen aan de orde als ‘Hoe meet je de effecten van sociaalwetenschappelijk onderzoek op de samenleving?’ en ‘Welke mechanismen dragen bij aan de doorwerking van sociaalwetenschappelijk onderzoek in de maatschappij?’

Looptijd

2011-2012. Het rapport is verschenen op 19 maart 2013.