Brein en letteren

Datum:
10 juni 2013 van 17:00 tot 19:30 uur
Locatie:
KNAW, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam.
Voeg toe:

Onderzoek in de geesteswetenschappen naar taal, muziek, filosofie en beeld en hun neurobiologische en culturele begrenzingen.

Hersenen, brein, de menselijke geest en cognitie staan in toenemende mate in de belangstelling van het onderzoek in de geesteswetenschappen. Hoe wordt taal in onze hersenen verwerkt? Hoe kunnen we elkaar begrijpen? Hoe drukken we geuren in taal uit? Is taal voor ons denken onmisbaar? Wat gebeurt er in de hersenen wanneer wij naar muziek luisteren? Bepaalt de neurologische structuur van de hersenen hoe we denken of zijn vooral de culturele begrenzingen dominant? Het brein is slim, de onderzoekers ook, maar toch kraken zij hun hersenen om deze en verwante vragen te beantwoorden.

Programma

 

17.00 uur

Opening door Ellen van Wolde, bestuurslid Afdeling Letterkunde KNAW

 

Het valt niet mee een goede lezing te geven: over brein en pragmatiek, door Peter Hagoort, Radboud Universiteit Nijmegen

Luisteren naar taal bestaat uit het herkennen van klanken en woorden, en uit het decoderen van de inhoud van een uiting. Maar dat is niet genoeg. Uiteindelijk gaat het in taal niet om het decoderen van reeksen klanken, maar om te achterhalen wat de spreker met haar boodschap beoogt. In deze voordracht wordt met name aandacht besteed aan de neurale infrastructuur die nodig is om de bedoeling van de spreker te achterhalen.

Olfaction at the intersection of the humanities and the brain, door Asifa Majid, Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek en Radboud Universiteit Nijmegen

People find it particularly difficult to name smells. Scholars from disparate fields argue this is due to the architecture of the brain. But new data from the humanities challenges the fundamental premise of this widely-held belief. I argue that the limitations of language are cultural and not biological.

 

Muziek, cognitie en de geesteswetenschappen, door Henkjan Honing, Universiteit van Amsterdam

De geesteswetenschappen bestuderen de producten van de menselijke geest. Daarin speelt de aard en structuur van de geest - het brein, onze cognitie - een steeds belangrijker rol. De (neuro)cognitiewetenschappen zijn essentieel voor het begrip en waardering van deze producten van de menselijke geest. Muziekwetenschap is een mooi voorbeeld van een traditionele geesteswetenschappelijke discipline die the food of neuroscience is geworden.

 

Hoe hiërarchisch is het brein?, door Rens Bod, Universiteit van Amsterdam

Het debat over de vraag of het brein gebruik maakt van hiërarchische dan wel sequentiële structuur in de verwerking van taal, muziek en beeld is recentelijk opnieuw opgelaaid. Na een kort overzicht van de geschiedenis van het debat, zal ik ingaan op de vraag in hoeverre taal kan worden geleerd op basis van louter sequentiële structuur.

 

Neurohermeneutiek, door Marc Slors, Radboud Universiteit Nijmegen

Is de menselijke geest het natuurlijke correlaat van ons brein, of is het een deels cultuur-afhankelijke karakterisering van het gedrag dat ons brein veroorzaakt? De eerste optie is dominant in wetenschap en filosofie. Terwijl juist de tweede optie een vruchtbare en intensieve samenwerking tussen geesteswetenschappen en neurowetenschappen mogelijk maakt.

19.30 uur

Afsluiting en borrel

U kunt zich voor de bijeenkomst aanmelden via het elektronische aanmeldformulier.