Lancering database Verenigingen voor armenzorg en armoedepreventie in de negentiende eeuw

Datum:
20 mei 2011 van 15:00 tot 16:15 uur
Locatie:
Nutshuis, Commissarissenzaal, Riviervismarkt 5, 2513 AM Den Haag
Voeg toe:

Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis van de KNAW lanceert op 20 mei 2011 een omvangrijke database van negentiende-eeuwse verenigingen gericht op armenzorg en armoedepreventie.

De databank ontsluit informatie over duizenden van dergelijke charitatieve organisaties. Doel is historisch onderzoek te stimuleren naar deze bijzondere en vernieuwende vormen van particulier initiatief te stimuleren.

In de negentiende eeuw werden tal van verenigingen opgericht ter voorkoming en bestrijding van armoede. Zij hielden zich niet alleen bezig met de meer traditionele vormen van zorg, zoals het uitdelen van kleding en het verzorgen van soepkeukens (de negentiende-eeuwse tegenhanger van de voedselbank). Vaker streefden zij naar het bereiken van gedragsverandering bij de armen door middel van huisbezoek, heropvoeding en het oprichten van hulpbanken. Zij hielpen vaak specifieke groepen die bij de reguliere armenzorg tussen wal en schip vielen, bijvoorbeeld verwaarloosde kinderen, vrouwen die tot prostitutie waren vervallen en gevangenen. Sommige verenigingen zochten de openbaarheid, andere werkten in stilte. Sommige waren zeer klein, andere hadden duizenden leden. Samen vormden zij een bont geheel: de Vincentiusverenigingen, Dorcas, de Heldringgestichten, de Maatschappij voor Weldadigheid, Tesselschade, het Witte Kruis en vele andere. Vrouwen speelden een belangrijke rol in deze liefdadigheidsverenigingen.

Sinds 2006 is op het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (tegenwoordig Huygens ING) gewerkt aan de verzameling van gegevens over deze charitatieve verenigingen. Met www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/Armenzorgverenigingen is vanaf 20 mei 2011 een databank beschikbaar met bijzonderheden over duizenden van dit soort organisaties. Doel is het historisch onderzoek naar deze bijzondere en vernieuwende vormen van particulier initiatief te stimuleren.

Programma 20 mei 2011

15.00 Ontvangst met koffie en thee

15.30 Welkomstwoord door Milja van Tielhof, projectleider

Boudien de Vries (Universiteit van Amsterdam)
Liefdewerk oud papier. Vrouwen in armenzorgverenigingen in de negentiende eeuw

Milja van Tielhof (Huygens ING-KNAW )
Vernieuwing door vereniging. Een stroom originele initiatieven om de armenzorg te verbeteren

16.00 Lancering van de database door Jetta Klijnsma, lid van de Tweede Kamer (PvdA)

16.15 Receptie

 

Organisatie

Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis-KNAW