KNAW-minisymposium

De natuurwetenschappelijke basis van klimaatverandering

Datum:
11 oktober 2013 van 18:00 tot 20:00 uur
Locatie:
KNAW, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Telefoon:
020 551 0727
Voeg toe:

Eind september maakt het Intergovernmental Panel voor Climate Change (IPCC) Working Group I haar bevindingen openbaar in een rapport. De natuurwetenschappelijke basis van klimaatverandering staat in dit rapport centraal. Tijdens het minisymposium lichten vier experts de hoofdlijnen van het rapport toe. Er is aandacht voor de waarnemingen van temperatuur, neerslag, extremen en zeespiegelstijging, naast de vragen in hoeverre klimaat voorspelbaar is en hoe het IPCC tot zijn bevindingen komt.

490x220_minisymposium_IPCC_131011.jpgPhoto by John A. Kelley, USDA Natural Resources Conservation (Permafrost in Alaska - Soilscape)

Het Intergovernmental Panel voor Climate Change (IPCC) brengt sinds 1990 met een regelmaat van circa vijf jaar een statusrapport uit. Het bestaat uit drie delen en een syntheserapport. Het IPCC Working Group I rapport beschrijft de nieuwste inzichten over de natuurwetenschappelijke aspecten van klimaatverandering. In 2014 worden de twee andere deelrapporten uitgebracht, het WG II rapport over effecten, aanpassingen en kwetsbaarheid door klimaatverandering, en het WG III rapport gericht op maatregelen om klimaatverandering door menselijk handelen te verminderen. Ten slotte wordt een syntheserapport gepubliceerd over de belangrijkste bevindingen van de drie deelrapporten.

Het IPCC is opgezet als een proces waarmee de onderzoekswereld wordt gemobiliseerd om te beschrijven hoe de stand van zaken is in hun onderzoeksgebied. Er is een aantal mechanismen ingebouwd om ervoor te zorgen dat het gehele relevante onderzoek zo goed mogelijk in beeld wordt gebracht. Het IPCC verricht zelf geen onderzoek maar biedt een samenvatting van de bestaande wetenschappelijke resultaten en discussies. De schrijvers van IPCC-rapporten streven naar consensus, niet over de resultaten van het onderzoek, maar over de manier waarop de stand van zaken het best gerapporteerd kan worden.

Lezingen

Prof. dr. Bram Bregman (KNMI/RU Nijmegen en ministerie van Infrastructuur en Milieu)

Wetenschappers vanuit alle continenten hebben zich de afgelopen drie jaar ingezet om een overzicht te maken van de huidige inzichten over de werking van het klimaatsysteem aan de hand van de gerefereerde wetenschappelijke literatuur. Dit heeft geresulteerd in het vijfde assessment rapport 'Climate Change 2013: The Physical Science Basis' van Working Group I. In deze presentatie geef ik een overzicht van de werkwijze en procedures, die de IPCC WG I hanteert bij de totstandkoming van haar rapporten, zoals de reviews door experts en het verwerken van de commentaren door de auteurs. Ik zal speciale aandacht schenken aan het proces van goedkeuring van de samenvatting voor beleidsmakers (Summary for Policy Makers), zoals dat recentelijk in Stockholm heeft plaatsgevonden. In 2010 heeft de InterAcademy Council (IAC), een overkoepelende internationale organisatie van de nationale academies zoals de KNAW, een externe review naar de organisatie en werkwijze van het IPCC uitgevoerd. Ik zal aangeven hoe het IPCC is omgegaan met de aanbevelingen van het IAC. Tenslotte zal ik de belangrijkste conclusies van het vijfde assessment rapport van de WG I toelichten en verschillen met de vorige rapportage aangeven.

icon_downl_generiek.gifWerkwijze en belangrijkste bevindingen van het IPCC Working Group I rapport

icon_audio.gifLuister naar de lezing van Bram Bregman

Dr. Albert Klein Tank (KNMI)

Waarnemingen laten zien dat de aarde is opgewarmd in de afgelopen decennia. Hoe goed weten we dat? Ik licht toe waarom de eerdere ophef over de kwaliteit van de temperatuurmetingen grotendeels is verdwenen doordat nieuwe en verbeterde reeksen dezelfde resultaten laten zien. Daarnaast laat ik zien welke veranderingen we kunnen vaststellen in andere klimaatvariabelen, zoals zeeijs, neerslag en wind. De opwarming heeft ook geleid ook tot meer hittegolven en tot meer zware buien. Over welke veranderingen in extremen zijn we het meest zeker?

icon_downl_generiek.gifWaarnemingen van temperatuur, neerslag en extremen

icon_audio.gifLuister naar de lezing van Albert Klein Tank

Prof. dr. Wilco Hazeleger (KNMI en WUR)

Weersverwachtingen van het weer van volgende week zijn niet erg betrouwbaar. Hoe kunnen we dan betrouwbare klimaatverwachtingen maken? In deze voordracht zal ik korte en lange termijn verwachtingen van weer en klimaat bespreken. Ik zal de verschillen en overeenkomsten aangeven. Het nieuwe IPCC rapport evalueert, naast bekende projecties van het klimaat in 2050 en 2100, ook korte termijn klimaatverwachtingen met een zichthorizon van decennia. De resultaten van zowel korte termijn klimaatverwachtingen als die van lange termijn klimaatprojecties zal ik presenteren. De spreiding van de uitkomsten wordt veroorzaakt door natuurlijke kimaatvariaties, emissies van broeikasgassen en aerosolen, landgebruik en de spreiding tussen klimaatmodellen. Ik zal ook illustreren hoe deze processen bijgedragen hebben aan klimaatvariaties van de afgelopen 15 jaar toen nauwelijks opwarming plaatsvond.

icon_downl_generiek.gifVoorspelbaarheid van het klimaat

icon_audio.gifLuister naar de lezing van Wilco Hazeleger

Dr. Roderik van de Wal (IMAU, UU)

Zeespiegelveranderingen worden vaak gezien als één van de prominente gevolgen die samenhangen met klimaatverandering. In het 5de IPCC rapport komt het onderwerp in diverse hoofdstukken aan de orde. In deze lezing zal ik een overzicht geven van de stand van zaken met betrekking tot zeespiegelverandering in het verleden, recente veranderingen die gaande zijn in de cryosfeer, en projecties voor de komende eeuw. Aandacht zal worden gegeven aan de sluiting van het zeespiegelbudget over de afgelopen eeuw, regionale verschillen in zeespiegelstijging, de dynamische bijdrage van ijskappen, de bovengrens van zeespiegelprojecties, en de verschillen van inzicht die er zijn ten opzichte van het vorige IPCC rapport.

icon_downl_generiek.gifZeespiegelstijging

icon_audio.gifLuister naar de lezing van Roderik van de Wal