Themabijeenkomst 'Tasten in het duister? Het gebruik van intermediaire eindpunten in de wetenschap'

Datum:
31 januari 2011 van 14:00 tot 17:30 uur
Locatie:
KNAW, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Voeg toe:

In de geneeskunde, en de gedrags-, sociale, en natuurwetenschappen, wordt tussentijdse evaluatie van interventies, waarvan de uiteindelijke effecten en eventuele neveneffecten pas op zeer lange termijn waarneembaar zijn, steeds belangrijker. Dit onderwerp is voor vele onderzoeksgebieden van belang.

Voorbeelden zijn vaccinatie tegen of screening op kanker, gezondheidseffecten van voedingsmiddelen, effecten van onderwijsvernieuwing op loopbaanontwikkeling, en beleidsinterventies gericht op klimaatverandering. Bij steeds snellere kennisontwikkeling en besluitvorming moeten steeds vaker afwegingen worden gemaakt op grond van intermediaire eindpunten, bijvoorbeeld veronderstelde vroege voorstadia, predictoren of afgeleiden van het échte eindpunt.

Hierbij doen zich diverse relevante vragen voor zoals: hoe valide zijn de gekozen intermediaire eindpunten, hoe kan men de relatie daarvan met de beoogde eindpunten beoordelen, welke criteria kan men daaraan stellen, welke methoden zijn er voor betrouwbare monitoring en beoordeling van de effecten op de lange termijn, en wat zijn de implicaties voor het inmiddels te voeren beleid? Ook moet men waken voor verkeerd gebruik, bijvoorbeeld als een fabrikant een groot onderzoek gericht op beoogde gezondheidseffecten te duur of te langdurig vindt.

Tijdens de bijeenkomst komt aan de orde hoe de diverse wetenschapsgebieden omgaan met intermediaire eindpunten. Er zullen benaderingen gepresenteerd en besproken worden in het omgaan met intermediaire eindpunten. De bedoeling is wederzijdse leermomenten en gezamenlijke agendapunten te identificeren. Gekozen is voor casussen vanuit de medische, onderwijskundige en klimaatwetenschap met de bedoeling om algemene issues te identificeren die van belang zijn voor validiteit, criteria, monitoring, maatschappelijke communicatie, en beleid.

De voorbereidingscommissie bestaat uit:

  • J.W. Gunning, hoogleraar Economie, VU
  • D.E. Grobbee, hoogleraar Epidemiologie UMCU / voorzitter Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde
  • J.A. Knottnerus, voorzitter WRR/hoogleraar huisartsgeneeskunde UM
  • E.J. Ruitenberg, hoogleraar internationale volksgezondheid VU en emeritus hoogleraar Immunologie UU
  • A. Sluijs, universitair docent Paleoklimatologie, UU
  • E. van Tienhoven, secretaris Raad voor Medische Wetenschappen
  • M.A.E. ten Have, secretaris

Programma

14.00 uur: Opening door Robbert Dijkgraaf, president Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen

14.05 uur: Inleiding door André Knottnerus, voorzitter Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
Samenvatting lezing André Knottnerus

14.15 uur: Rob van Dorland, senior adviseur klimaat, Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut over Intermediaire eindpunten in klimaatonderzoek
Samenvatting lezing Rob van Dorland

14.35 uur: Rolf van der Velden, hoogleraar onderwijs en beroepsloopbaan, Universiteit Maastricht over Intermediaire eindpunten in het onderwijs: licht in de tunnel of dwaallichten?
Samenvatting lezing Rolf van der Velden

14.50 uur: Rick Grobbee, hoogleraar klinische epidemiologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht over Intermediaire eindpunten in de geneeskunde: de binnenweg naar de waarheid?
Samenvatting lezing Rick Grobbee                

15.15-15.45 uur: Pauze

15.45 - 17.15 uur: Lagerhuisdebat begeleid door Louise Gunning-Schepers, voorzitter Gezondheidsraad en Yigal Pinto, hoogleraar moleculaire biologie van het hartfalen, Universiteit van Amsterdam

17.15 uur: Receptie