Duurzamere cosmetica dankzij innovatieve productietechnieken

22 mei 2014

De toenemende vraag naar natuurlijke en duurzame cosmetica plaatst de schoonheidsindustrie voor een hele opgave. Het EU-project OPTIBIOCAT wil de chemische technieken die nu voor de productie van cosmetica worden gebruikt vervangen door energiezuinige en milieuvriendelijke biokatalysatoren.

OPTIBIOCAT is een interdisciplinair consortium van zestien partners uit acht Europese landen dat €7 miljoen Europese subsidie voor dit project ontvangt. Het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS-KNAW) is een van de partners.

De opmars van natuurlijk

In de supermarkt valt op dat steeds meer producten als ‘natuurlijk’, ‘duurzaam’ of ‘biologisch’ worden aangemerkt. Vooral in de cosmetische industrie is de vraag naar dergelijke keurmerkproducten groot: de markt voor ‘natuurlijke’ cosmetica is de afgelopen jaren onvoorstelbaar hard gegroeid. Uit onderzoek blijkt dat de wereldwijde vraag naar natuurlijke cosmetica in 2012 al ruim € 5,8 miljard bedroeg en in 2018 naar verwachting zelfs kan oplopen tot € 10,1 miljard. Dat is echter nog maar het begin. Consumenten willen tegenwoordig precies weten hoe hun lotion, crème of lippenstift is gemaakt. In de toekomst zullen bedrijven moeten laten zien dat ze milieuvriendelijk produceren en dat ze innovatieve ingrediënten met een kleinere ecologische voetafdruk gebruiken.

OPTIBIOCAT

Dat is dan ook het doel van het innovatieve project OPTIBIOCAT (‘Optimised esterase biocatalysts for cost-effective industrial production’), dat circa € 7 miljoen subsidie krijgt uit het 7e Kaderprogramma (KP7) van de EU. OPTIBIOCAT is een interdisciplinair samenwerkingsverband van universitaire academische onderzoekers en experts uit het bedrijfsleven. Bij het project zijn zestien partners uit Italië, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Portugal, Zweden, Nederland en Finland betrokken. Samen vertegenwoordigen zij het volledige ontwikkelingsproces, van genoomsequentie- en bacteriologisch onderzoek tot toepassingen.



Biokatalysatoren

Het doel van dit vierjarige project is biokatalysatoren (enzymen) te ontdekken of te optimaliseren om zo een alternatief te bieden voor de grondstoffen- en energieverslindende chemische processen die nu in de cosmetica-industrie worden gebruikt. Enzymen fungeren als katalysatoren en zijn verantwoordelijk voor het aansturen of versnellen van duizenden reacties in cellen. “Door onze innovatieve biokatalysatoren zal de ecologische voetafdruk van de productie aanzienlijk verminderen”, aldus Vincenza Faraco van de Universiteit van Napels, coördinator van het OPTIBIOCAT-project. 'Daarnaast kunnen we met deze technieken voorkomen dat er ongewenste nevenreacties optreden, bijvoorbeeld dat het product donker kleurt of onaangenaam gaat ruiken. Het resultaat is dat je uiterst zuivere producten krijgt.'

De bijdrage van het CBS

De eerste uitdaging voor OPTIBIOCAT is het vinden van de juiste biokatalysatoren en schimmels zijn een belangrijke bron hiervoor. De belangrijkste taak van het CBS in dit project is dan ook het analyseren van schimmels en hun genomen om kandidaten voor deze biokatalysatoren te vinden en deze vervolgens te testen. Aan de basis ligt de expertise van de Fungal Physiology groep van het CBS op het gebied van schimmelenzymen en hun toepassingen.

Het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS)

Het Centraalbureau voor Schimmelcultures (CBS) is een onderzoeksinstituut van de KNAW. Het beheert een wereldvermaarde collectie van levende schimmels en gisten. Het verricht taxonomisch en evolutiebiologisch onderzoek aan geselecteerde groepen uit het rijk der fungi en is een expertisecentrum voor mycologische vraagstukken voor wetenschap, geneeskunde, industrie en maatschappelijke groeperingen. Het instituut telt circa 90 medewerkers. Het CBS is gevestigd op het Universiteitscentrum De Uithof.