Persbericht NIAS-KNAW

Distinguished Lorentz Fellowship voor onderzoek naar privacy

3 maart 2016

Bert-Jaap Koops, hoogleraar regulering van technologie aan de Universiteit van Tilburg, wint de Distinguished Lorentz Fellowship 2016/17. Hij zal hiermee op zoek gaan naar manieren om onze privacy in het ICT-tijdperk beter te beschermen.

Professor Koops doet onderzoek op het grensvlak van technologie en recht. Met zijn fellowship, ingesteld door het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS-KNAW) en het Lorentz Center Leiden, wil hij onderzoeken óf en hoe je technologieën kunt ontwerpen die rekening houden met het recht op privacy.

Er bestaan al smart televisies, zorgrobots en Barbiepoppen die registreren wat er in de huiskamer gebeurt. Binnenkort zul je op straat door elke voorbijganger herkend kunnen worden via een app met gezichtsherkenning op de smartphone. Koops: ‘Al die technologieën hebben grote gevolgen voor onze privacy.’

‘Het is belangrijk om de privacybescherming in het recht, dat hoofdzakelijk uit de twintigste eeuw stamt, aan te passen aan het moderne socio-technologische landschap. Tegelijkertijd moeten we ook naar andere manieren zoeken om onze privacy te waarborgen, omdat het recht het niet alleen af kan.’ Steeds populairder wordt het concept van ‘Privacy by Design’, waarbij ontwikkelaars vanaf het begin rekening houden met privacy in het ontwerp van systemen en procedures. Zo kun je een drone-camera zo programmeren dat hij automatisch met filmen stopt als hij (bijna) naakte lichamen in beeld krijgt. ‘We moeten er nog achter komen of Privacy by Design echt werkt. Het is immers niet eenvoudig om juridische regels en concepten te vertalen naar technologische regels en concepten. Privacy is complex en contextafhankelijk. En hoe vertaal je bijvoorbeeld “rechtmatigheid” in een programmeertaal?’

Tijdens het fellowship gaat Koops ontwikkelaars, ontwerpers en programmeurs samenbrengen met juristen en ethici om te kijken hoe Privacy by Design vormgegeven kan worden. ‘Het wordt moeilijk, en misschien onmogelijk, maar we moeten het proberen – we hebben Privacy by Design nodig als we onze privacy ook in de 21e eeuw willen beschermen.’ 

Bert-Jaap Koops

Prof. dr. Bert-Jaap Koops studeerde wiskunde en literatuurwetenschap. Hij promoveerde in 1999 in de rechtswetenschap op een onderzoek naar regulering van gegevensversleuteling. Hij doet onderzoek naar de wisselwerking tussen technologie en recht, in het bijzonder het strafrecht en reguleringsvraagstukken. Hij houdt zich intensief bezig met cybercrime, cyberopsporing, dataprotectie en privacy. Van 2005-2010 was hij lid van De Jonge Akademie van de KNAW.

‘Koops is een excellente onderzoeker, die met zijn vaardigheden en eigen multidisciplinaire achtergrond in staat zal zijn om alle vakgebieden samen te brengen die nodig zijn voor de bestudering van dit complexe, maar ook urgente en bijzonder maatschappijrelevante onderwerp’, aldus het rapport van de adviesraad. 

Distinguished Lorentz Fellowship

Het Distinguished Lorentz Fellowship stimuleert onderzoek dat de kloof tussen alfa-, gamma- en bètawetenschappen overbrugt, en is ingesteld door het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS-KNAW) en het Lorentz Center Leiden. De prijs bestaat uit een residentieel fellowship aan het NIAS, een internationale workshop op het Lorentz Center, en €10.000. Op 8 maart 2016 zal de prijs worden uitgereikt door Sijbolt Noorda, voorzitter van de NIAS-Lorentz Adviesraad. Eerder ontvingen onder andere wiskundig econoom Cars Hommes en musicoloog Henkjan Honing de prijs. 

Over het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study)

Het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the humanities and social sciences) is een onderzoeksinstituut waar vooraanstaande wetenschappelijk onderzoekers (fellows) uit binnen- en buitenland voor een periode van 3 tot 10 maanden verblijven. Daarnaast organiseert het instituut seminars en workshops op de NIAS Campus. Het NIAS is een instituut van de KNAW.

Logo NIAS