Spinoza Centre for Neuroimaging versterkt hersenonderzoek in Amsterdam

30 maart 2015

Amsterdam is een bijzondere onderzoeksfaciliteit rijker. In het zojuist geopende Spinoza Centre for Neuroimaging kunnen vierhonderd neurowetenschappers uit de regio gebruik maken van ultragevoelige MRI-scanners voor fundamenteel onderzoek naar de werking van hersenen en hersenaandoeningen.  

Spinozagebouw3.jpgFoto: Gerard Veerling

Impuls voor Amsterdam

Het Spinoza Centre for Neuroimaging is een samenwerkingsverband van het Nederlands Herseninstituut-KNAW, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, VU medisch centrum en het AMC. ‘Prachtig dat het ons gezamenlijk gelukt is deze grootschalige onderzoeksinfrastructuur voor hersenonderzoek in Amsterdam te realiseren,’ zegt directeur instituten KNAW Theo Mulder, een van de initiatiefnemers. ‘Het Spinoza Centre is uniek, omdat de scancapaciteit volledig benut kan worden voor wetenschappelijk onderzoek. Dit stelt Amsterdam in staat haar vooraanstaande positie op het terrein van neurowetenschappen internationaal uit te bouwen.’

Beeldvorming van het brein

Het Spinoza Centre beschikt over twee 3 Tesla scanners (waarvan een op Roeterseiland) en een 7 Tesla MRI-scanner – Nederland telt er drie van dit type -  die beelden geeft met een zeer hoge resolutie. Daarmee is onder meer hersenactiviteit te meten in de afzonderlijke lagen van de hersenschors terwijl iemand liggend in de scanner verschillende taken uitvoert. Ook kunnen onderzoekers anatomische details waarnemen die bij minder sterke magneten verborgen blijven, en is het hersenmetabolisme nauwkeurig in kaart te brengen. Het nieuwe gebouw op het terrein van het AMC beschikt daarnaast over laboratoria voor andere beeldvormende technieken en voor gedragsexperimenten.

Onderzoeksterrein

Speerpunten in het onderzoek naar de werking van gezonde en zieke hersenen binnen het Spinoza Centre zijn:

  • Cognitie (onderzoek naar het proces van informatieverwerking in de hersenen)
  • Emotie (onderzoek naar de kwetsbaarheid voor bijvoorbeeld stemmingsstoornissen)
  • Klinische neurowetenschappen (onderzoek naar psychiatrische aandoeningen)
  • Methoden en statistieken (de ontwikkeling van dataverzamelingsprotocollen en statistische analysemethoden).

Over het gebouw

Met het oog op gebruiksveiligheid lijkt een MRI-gebouw op een bunker: de 7 Tesla heeft een magnetisch veld dat 140.000 keer sterker is dan dat van de aarde. Wacht- en werkruimten daarentegen vereisen uiteraard daglicht. Deze tegenstrijdige wensen zijn opgelost met een landschappelijke ingreep waardoor beide functies van elkaar gescheiden zijn: het MRI-deel ligt verborgen onder een aarden heuvel en vormt zo een natuurlijk onderdeel van het omliggende groen. De 7 Tesla scanruimte is omgeven door wanden van 25 centimeter massief staal – in totaal is hiervoor ruim vierhonderdduizend kilo staal gebruikt.

Realisatie van dit project is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling (EFRO) en bijdragen van de gemeente Amsterdam en de Provincie Noord-Holland. Het Spinoza Centre werkt samen met de universitair medische centra in Leiden en Utrecht, die eveneens onderzoek uitvoeren met een 7 Tesla scanner van Philips, dat zelf ook in dit netwerk participeert.