Lindeaublog 2017

Hanne van der Kooij, Wageningen University & Research

Hanne van der Kooij is promovenda in de Physical Chemistry and Soft Matter groep van Wageningen University & Research. In haar onderzoek brengt ze het droogproces van watergedragen verven in kaart met diverse optische technieken, om nieuwe fundamentele inzichten te verkrijgen die uiteindelijk de kwaliteit en duurzaamheid van verf kunnen verbeteren.

In de laatste week van juni heb ik het grote voorrecht gehad te mogen deelnemen aan de Lindau Ontmoetingsdagen. Een prestigieuze wetenschappelijke bijeenkomst in Lindau, gelegen in Zuid-Duitsland aan de Bodensee, waar jaarlijks ruim vierhonderd jonge wetenschappers uit tachtig landen samenkomen met dertig Nobelprijswinnaars om kennis, ideeën en inspiratie uit te wisselen. Dit jaar stond het vakgebied chemie centraal. Mijn promotor, Prof. Jasper van der Gucht, heeft me aanvankelijk genomineerd; vervolgens ben ik samen met vier andere onderzoekers door de KNAW voorgedragen aan de Raad voor de Lindau Ontmoetingsdagen, en uiteindelijk na selectie ook gefinancierd. Het was echt een onvergetelijke en inspirerende ervaring die ik mijn leven lang bij me zal dragen.

Hanne van der Kooij voor de Bodensee

Wij, jonge onderzoekers, zijn vijf dagen lang onderwezen door de Nobelprijswinnaars in leerzame lezingen, interactieve discussies, master classes en science breakfasts, waarin niet alleen wetenschappelijke kennis vol passie en eloquentie gedeeld werd, maar ook algemeen levensbeschouwelijke en maatschappelijke onderwerpen zoals klimaatverandering, antibioticaresistentie en ethiek. Het bleek dat de Nobelprijswinnaars naast excellente wetenschappers ook uitzonderlijk wijze mensen zijn. In de dagelijkse discussie met een Nobelprijswinnaar ‘naar keuze’ werden we ondergedompeld in een bad van persoonlijke en weldoordachte levenslessen. En ook voor humor was alle ruimte! In de discussie met Ben Feringa kwamen zo Usain Bolt, The Simpsons, politici en carnaval aan bod...!

Lezing van Nobelprijswinnaar Ben Feringa, hij  vertelt hij over zijn weg naar moleculaire machines.

Het was voor mij een eye-opener dat de wegen van veel Nobelprijswinnaars niet over rozen gingen. Worstelingen, mislukkingen, twijfels en ongeloof waren niet zeldzaam. Deze moeilijkheden hebben hen echter veel inzichten en handvatten gegeven, die ze graag met ons deelden. De boodschap die me het meest raakte was: 'Follow your passions and your dreams, do what you thoroughly enjoy, and your other desires may follow automatically – be it fulfilment, money, success, influence, or genuine happiness. Pursuing a successful career as a goal per se will likely cause only superficial joy'.

Deze mening werd gedeeld door veel Nobelprijswinnaars, en ze toonden zichzelf als levende voorbeelden: geen van allen deed onderzoek met als voornaamste doel carrière te maken, laat staan om de Nobelprijs te winnen. Ze geloofden vol passie in hun eigen ideeën, en vonden veel vreugde in de weg naar het eindresultaat. Ook nieuwsgierigheid en serendipiteit werden geprezen. Zoals Jean-Marie Lehn het prachtig verwoordde: 'If the result of an experiment is what you expect, it is a measurement; if it is nót what you predicted, it is a discovery. So don't miss the occasion!'

Interactieve discussie met Nobelprijswinnaar Jean-Marie Lehn. Bron: Christian Flemming/Lindau Nobel Laureate Meeting (Flickr).

Wat me echter nog meer trof dan de Nobelprijswinnaars, was het contact met de andere jonge wetenschappers – BSc/MSc/PhD studenten en postdocs – tijdens de koffiepauzes en vele sociale evenementen. Nooit eerder heb ik zo’n open, enthousiaste en verwachtingsvolle sfeer ervaren. Zelfs in de rij voor de wc (!) ontstonden vriendschappen, werden nieuwe contacten gelegd en visitekaartjes uitgewisseld. Onze passie voor chemie bond ons, alsook het feit dat we de pittige selectieprocedure succesvol hadden afgelegd. Dit vormde een vruchtbaar contrast met de grote diversiteit aan specialismen, achtergronden en culturen. De vele berichten en vriendschapsverzoeken die ik in de weken na de conferentie heb gekregen, bevestigen dat de ‘Lindau spirit’ echt blijvende persoonlijke connecties en professionele netwerken heeft gecreëerd.

Na vijf dagen intensief leren, netwerken en socialisen werd de bijeenkomst afgesloten met een feestelijke bootreis naar het bloemeneiland Mainau. In de afsluitende speeches werd ons op het hart gedrukt dat wij, jonge onderzoekers, nog maar aan het begin van ons wetenschappelijke avontuur staan en dat we gezamenlijk een grote, positieve impact kunnen hebben op de wetenschap en wereld. Het eenheidsgevoel en de saamhorigheid werden die dag verder versterkt tijdens een afsluitend feest op de terugreis. Aan boord van de vermoedelijk slimste boot op aarde was de sfeer van internationale vriendschap ongeëvenaard, toen we schouder aan schouder dansten. Zelfs twee Nobelprijswinnaars waagden zich op de dansvloer!

Eindfeest met band op een futuristische boot

Met veel dankbaarheid kijk ik terug op deze week. Ik raad elke jonge wetenschapper van harte aan om deel te nemen aan de Lindau Ontmoetingsdagen, en ik wil toekomstige nominatoren aanmoedigen om veelbelovende onderzoekers voor te dragen. Wat is wetenschap toch mooi! Ik zal deze week voor altijd koesteren.