Domeinmiddag Geesteswetenschappen

De kracht en onmacht van meerstemmigheid: hoe maken we diversiteit productief?

Datum:
20 mei 2022 van 15:30 tot 17:30 uur
Locatie:
Het Trippenhuis - Kloveniersburgwal 29, Amsterdam
Voeg toe:

De geschiedenis laat zien dat diversiteit in termen van gender, sociale klasse, culturele en religieuze identiteit, etniciteit, etc. in samenlevingen leidt tot vernieuwing. Dit is echter doorgaans een proces dat ook tot frictie leidt. Hoe kunnen we deze verschillende stemmen in de samenleving gebruiken? En onder welke voorwaarden? Op de domeinmiddag Geesteswetenschappen worden deze vragen uitgediept, beginnend met een historisch perspectief. 

Hoe zou het publieke debat eruit moeten zien om diversiteit voor ons te laten werken?

Programma

15.30

Welkom en korte inleiding op het thema door de organisatoren - Susanne Janssen, hoogleraar sociologie van media en cultuur, Erasmus Universiteit Rotterdam

15.35

Draaischijfmoment 1. Cosmopolitisme en de ontdekking van de Ander in de Oudheid - Miguel John Versluys, hoogleraar klassieke en mediterrane archeologie, Universiteit Leiden

15.50

Draaischijfmoment 2. De radicale Verlichting: schokkend-harmonische meerstemmigheid - Inger Leemans, hoogleraar cultuurgeschiedenis, Vrije Universiteit Amsterdam en hoofdonderzoeker van NL-Lab bij het KNAW Humanities Cluster.

16.05

Draaischijfmoment 3. Veranderende visies op culturele diversiteit en de omgang daarmee in Nederland - Susanne Janssen

16.20

Meerstemmigheid en diversiteit als kracht vandaag: how to get there - Jules Rijssen, verzamelnetwerker bij Imagine IC

16.35

Vragen en debat betreffende de individuele lezingen (olv. Miguel John Versluys), overlopend in:

17.00

Plenaire discussie: hoe maken we diversiteit productief? (olv. Inger Leemans)

17.30

Borrel

Meer informatie

De vraag hoe we meerstemmigheid productief kunnen maken is dus cruciaal; zeker nu we leven in een geglobaliseerde wereld die onze samenleving nog pluriformer lijkt te maken dan ze altijd al was. Omdat eerder uitgesloten groepen nu prominent hun spreekrecht opeisen lijken er niet alleen meer, maar ook meer diverse stemmen dan voorheen. Op de korte termijn leidt een dergelijke diversiteit vaak tot polarisatie en stagnatie; zoals op dit moment in Nederland het geval lijkt te zijn. Echter, een dergelijke meerstemmigheid kan een grote kracht zijn en geeft potentie tot vernieuwing.

In deze domeinmiddag willen we de vraag onder welke voorwaarden diversiteit productief kan worden gemaakt verkennen en uitdiepen. We doen dat door te beginnen met een historisch perspectief. Het is een (hardnekkige) mythe dat samenlevingen in het verleden minder divers en geglobaliseerd waren.

Daarom zijn een aantal historische draaischijfmomenten geselecteerd: gebeurtenissen waarbij vragen rondom diversiteit tot een kookpunt kwamen. Hoe werd meerstemmigheid toen productief gemaakt (of niet)? Zijn er contanten te ontdekken die ons kunnen helpen bij het huidige publieke debat? Ons historisch perspectief mondt uit in het heden: wellicht ook zo’n draaischijfmoment in termen van de kracht (en onmacht) van meerstemmigheid. Hoe zou dat debat er uit moeten zien om diversiteit voor ons te laten werken?