Op uitnodiging

Dispuutsavond KNAW, Akademie van Kunsten en De Jonge Akademie

Datum:
6 maart 2017 van 18:00 tot 21:30 uur
Locatie:
KNAW, Het Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, 1011 JV Amsterdam
Contact:
Telefoon:
020 551 0702
Voeg toe:

Bijeenkomst (op uitnodiging) voor leden van de KNAW, de Akademie van Kunsten en De Jonge Akademie.

Dispuutsavond

De volgende onderwerpen en vragen komen aan de orde tijdens deze zestiende Dispuutsavond.

Dispuut 1: Microbe Fighters: waar fantasie, kunst en wetenschap samenkomen

Inleidingen door Heddy Honigmann (documentairemaakster) en Jos van der Meer (interne geneeskunde, Radboud Universiteit)

Ongevoeligheid van bacteriën voor antibiotica (antimicrobiële resistentie) is een zeer serieus en steeds groter wordend mondiaal probleem. Op dit moment zijn bacteriële infecties die niet meer te behandelen zijn met antibiotica niet zeldzaam meer. De toekomst ziet er somber uit, want in de afgelopen 25 jaar zijn er niet of nauwelijks nieuwe antibiotica ontwikkeld. Om tal van redenen zijn industrie, universitaire research en politiek niet in staat geweest dit probleem aan te pakken. Hoewel we antimicrobiële resistentie regelmatig aan de orde hebben gesteld, onder meer in rapporten van EASAC is de voortgang beperkt gebleven.

Documentairemaakster Heddy Honigmann en internist Jos van der Meer hebben samen de film Microbe Fighters gemaakt over het probleem van de antimicrobiële resistentie, met als oogmerk op een andere en indringende manier aandacht te vragen voor dit probleem. Voor beiden was dit een spannende en een geheel nieuwe interactie tussen kunst en wetenschap. Tijdens het dispuut wordt de film getoond en gaan de inleiders in op het proces van deze bijzondere samenwerking.

Dispuut 2: Wat is er mis met meritocratie in de politiek?

Inleidingen door Mark Bovens (bestuurskunde/politicologie, Universiteit Utrecht) en Pauline Westerman (rechtsfilosofie, Rijksuniversiteit Groningen)

Mark Bovens: We kunnen niet alleen te weinig, maar ook te veel meritocratie hebben. De meritocratie past in de wereld van de sport, de wetenschap en de ambtenarij, maar niet in de politiek. Een parlement met uitsluitend academici is geen volksvertegenwoordiging. Opleiding is niet politiek neutraal. De oververtegenwoordiging van academici in de politiek leidt tot scheve politieke agenda’s en tot wantrouwen in de politiek.

Pauline Westerman: Alle criteria zijn arbitrair maar het criterium van verdienste is het best verdedigbare. Daarbij moet wel worden nagegaan wat we verstaan onder verdienste. Deze wordt nu gelijkgesteld aan deskundigheid op een bepaald specifiek terrein, of nog smaller: als diplomabezit. Verdienste in politiek en bestuur vraagt echter om andere kwaliteiten, zoals het vermogen tot redelijke argumentatie, een zeker inlevingsvermogen in andere standpunten en publiek bewustzijn.

Dispuut 3: Falen bij overheid en bedrijfsleven: beeldvorming of systeemtragedie?

Inleidingen door Bart Nooteboom (economie en bedrijfskunde, Tilburg University) en Paul ’t Hart (bestuurskunde, Universiteit Utrecht)

Bart Nooteboom: Er gaat in bedrijfsleven en overheid regelmatig wat mis, om verschillende redenen. Ik bespreek vier gevallen: de moral hazard bij banken, een teveel aan fusies en overnames, innovatiebeleid, en overdaad aan toezicht. Bij banken, en toezicht daarop bij de overheid, zit men op verschillende niveaus in prisoners dilemma's. Bij fusies en overnames is het een wedstrijd van overnemen of overgenomen worden, imitatiegedrag, en profileringsdrang. Bij innovatiebeleid is het politiek opgedrongen risicomijding. Bij overmatig toezicht is het een overdaad aan wantrouwen en risicomijding. Het is vaak meer een kwestie van wat ik 'systeemtragedie' noem dan van 'fout' individueel gedrag.

Paul 't Hart: Schandalen, affaires en fiasco's zijn er altijd geweest bij zowel de overheid als het bedrijfsleven. Maar de hedendaagse leunstoelopinie dat er voortdurend wordt geblunderd, verspild of het ethisch 'niet deugt' berust niet zozeer op feiten, maar eerder op sociaalpsychologische, mediacratische en politiek gedreven framing en bias. Het miskent de complexiteit en ambiguïteit van besluitvorming en bestuur. En het is niet onschuldig: het creëert een defensieve, risicomijdende attitude waarin anticipatie op verantwoording belangrijker wordt dan het creëren van waarde en het voor lerende organisaties onontbeerlijke nemen van risico's.

Dispuut 4: De rol van burgers in de wetenschap (citizen science) en hoever dat mag/kan gaan?

Inleidingen door Tine De Moor (moderne en contemporaine geschiedenis, Universiteit Utrecht) en Wim van der Putten (bodemecologie, NIOO-KNAW)

Burgers participeren in de wetenschap door citizen science (CS)-projecten. Zo verzamelen burgers bijvoorbeeld data door metingen te doen bij zichzelf of in de natuur. De wetenschapper verkrijgt data en de burgers kennis. Het succes van een CS-project hangt sterk af van interactie tussen burgers en wetenschappers. Een CS-project tot een succes maken vereist dan ook een speciale aanpak, met veel aandacht voor communicatie, dialoog met andere partijen dan wetenschappelijke, en creativiteit om burgers warm te maken voor onderzoek. Is dit een wenselijke evolutie in de wetenschap? Zo ja, wat moet er veranderen aan de huidige academische structuren – onder andere waarderingsmodellen van wetenschappelijke output, maar ook financiering van onderzoek – om CS in te bedden in de wetenschappelijke praktijk? CS lijkt soms een risicovolle onderneming die niet meteen tot publicaties leidt. Hoe zorg je dat CS echte wetenschap wordt?

Deelname

In ieder dispuut passen maximaal 12 personen, dus er is beperkt plaats. Deelname geschiedt op volgorde van aanmelding. U kunt zich niet meer inschrijven. Rond 2 maart ontvangt u de bevestiging in welk dispuut u definitief bent geplaatst. Wij hopen u deze avond te mogen begroeten.

De dispuutsavond is een besloten bijeenkomst voor leden van de KNAW, De Jonge Akademie en de Akademie van Kunsten.