Persbericht NIOO-KNAW

Debat tussen de tegenpolen: IJsberenblogs bewijzen gapend gat tussen feiten en meningen in klimaatdiscussie

29 november 2017

Klimaatdiscussies op sociale media hebben veel invloed. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) bewijst op 29 november 2017 in BioScience dat klimaatblogs over iconische ijsberen en zeeijs in twee aparte groepen uiteen vallen.

Hierbij matcht de mening van ontkenners van klimaatverandering niet met de door hen aangehaalde wetenschappelijke feiten. Iets waar veel argeloze lezers zich niet van bewust zijn. 'Het is hoog tijd dat wetenschappers de wijdverbreide foute informatie bestrijden en veel meer met het brede publiek van gedachten wisselen.'

IJsberen en terugtrekkend zeeijs zijn iconen geworden in het zwart-witte debat rond klimaatverandering. Door zich op deze iconen te concentreren, kunnen ‘ontkenners’ proberen alle kennis rond klimaatverandering onderuit te halen. 

'We vonden een groot gat tussen de wetenschappelijke feiten plus de op wetenschap gebaseerde blogs aan de ene kant, en de opinie in blogs van klimaatsceptici aan de andere,' zegt initiatiefnemer en eerste auteur Jeff Harvey van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). 'En dat is een heel gevaarlijk gat, omdat miljoenen mensen deze blogs lezen.'

NIOO-20171129-polar-bear-Ian SterlingFotografie Ian Sterling

Naar elkaar verwijzen

De onderzoekers analyseerden 90 internationale klimaatblogs naast 92 wetenschappelijke artikelen op dit terrein. Hoewel 45 klimaatsceptische blogs zeggen dat ze zich baseren op de wetenschap, blijken ze totaal niet te overlappen met de wetenschappelijke bewijzen. In plaats daarvan verwijzen ze naar andere, soortgelijke blogs. En 80 procent baseert zich zelfs op één blog in het bijzonder. De auteur daarvan heeft, zoals Harvey het omschrijft 'geen eigen onderzoek gedaan en ook geen peer-reviewed artikelen geschreven over ijsberen.'

Dat het ook anders kan, bewijzen de 45 blogs die wél echt op de bewijzen uit de wetenschappelijke literatuur blijken te zijn gebaseerd. Tussen die twee groepen of ‘kampen’ in zit eigenlijk niks.

Van ecoloog tot psycholoog

Een heel diverse groep wetenschappers voerde het onderzoek uit. Van ecoloog tot psycholoog, van ijsbeeronderzoeker tot wetenschapscommunicator en klimaatwetenschapper. Het internationale team vertegenwoordigt zes landen en leeftijden van jong tot oud. Onder de auteurs zijn veel Nederlanders te vinden, en ook bekende namen zoals Michael Mann – van de zogenaamde ‘hockeystick’-grafiek.

Hun advies verwoordt Harvey zo: 'Wetenschappers, kom naast je onderzoek in actie via de sociale en andere media om de foute informatie te helpen stoppen. Vertel direct aan de mensen wat er wel duidelijk is en focus niet op wat er nog onderzocht moet worden.'

Als we de foute informatie succesvol bestrijden, dan kunnen de tegenpolen in het debat worden opgeheven. Zo krijgen ijsberen en het andere leven op de pool een toekomst om naar uit te kijken.

Meer informatie

Lees het bericht op de website van het Nederlands Instituut voor Ecologie.

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO)

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO) is met ruim 200 medewerkers en studenten een van de grootste onderzoeksinstituten van de KNAW. Het is gespecialiseerd in de ecologie van het zoete water en het land. Sinds 2011 is het gevestigd in een duurzaam gebouwd onderzoekspand in Wageningen.
Logo NIOO