Persbericht NIOO-KNAW

Het ene meer is het andere niet: ruimtelijke verschillen bepalen herstel

16 juli 2019

Vervuiling van meren is een wereldwijd probleem. Denk bijvoorbeeld aan giftige algenbloei. Herstel is mogelijk, maar kost veel tijd en moeite. Hoe je die het effectiefste kunt gebruiken hangt voor een belangrijk deel af van ruimtelijke verschillen, betoogt een team onderzoekers onder leiding van het Nederlands Instituut voor Ecologie (een onderzoeksinstuut van de KNAW) in Science of The Total Environment. Daar was eigenlijk nog nooit goed naar gekeken.

Type Loosdrecht

Als je bijvoorbeeld kijkt naar de natuurlijke situatie van de Loosdrechtse Plassen, dan zijn de voedingsstoffen gelijkmatig (diffuus) verspreid over het hele meer en ook het water komt gelijkmatig binnen via grondwater en neerslag. 'In zo'n type meer als de Loosdrechtse Plassen kan doorspoelen met schoon water prima werken,' legt Janssen uit.

Heel anders is de situatie in het Taihu-meer bij Shanghai, waar Janssen onderzoek deed tijdens haar promotie. Bij de rivierinstroom is het meerwater bedekt met een dikke laag stinkende algendrab, terwijl het bij de uitstromende rivier relatief schoon is. Een kostbare poging in China om het meer door te spoelen had niet het resultaat wat men had gehoopt. Janssen: 'Bij het doorspoelen van meren van het Type Taihu wordt de vervuiling als het ware als een olievlek verder verspreid.' Hetzelfde geldt voor Type Pátzcuaro (Mexico), met puntbelasting van voedingsstoffen en verspreide waterinstroom.

Doorspoelen met schoon water is bij Type Tahoe – een meer in de Verenigde Staten – juist weer wel een goed idee, doordat de vervuiling dan snel via het uitstroompunt het meer verlaat. Zogenaamde ‘biomanipulatie’ zoals het wegvangen van (te)veel woelende vissoorten, lijkt vooralsnog alleen effectief in meren van het type Loosdrechtse Plassen. Planten en dieren die zorgen voor helder water krijgen dan weer volop de ruimte.

Minder voedingsstoffen

'Het enige dat bij alle typen meren werkt voor blijvend herstel, is het verminderen van de aanvoer van voedingsstoffen,' concluderen de onderzoekers van het NIOO samen met collega’s van Wageningen UR, Planbureau voor de Leefomgeving, Witteveen+Bos en de United States Geological Survey.

Taihu-meer, China (foto Annette Janssen)

Meer informatie

Lees het volledige bericht met beeld- en filmmateriaal op de website van het NIOO-KNAW.

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO)

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO - KNAW) is een onderzoeksinstituut van de KNAW. Het NIOO doet ecologisch onderzoek in de zee, op het land en in het zoete water. Daarbij onderzoekt het hoe levende wezens met elkaar en met hun omgeving omgaan. Voor het stimuleren van biodiversiteit en duurzaamheid in natuur en maatschappij maakt het NIOO gebruik van een wereldwijd netwerk van wetenschappers, beleidsmakers, natuurbeheerders en andere stakeholders.

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO - KNAW) is gevestigd in Wageningen (Droevendaalsesteeg 10, 6708 PB Wageningen).

Logo NIOO