Interview

‘Ik heb geleerd om telkens één stap tegelijk te zetten en open te staan voor mogelijkheden.’

14 december 2020

De KNAW Early Career Awards zijn voor de tweede maal toegekend aan twaalf jonge getalenteerde onderzoekers. Maak kennis met prijswinnaars Vigjilenca Abazi en Jorik Nonnekes. Vigjilenca houdt zich in haar onderzoek bezig met het onderwerp klokkenluiden. Jorik werkt als revalidatiearts aan de diagnostiek en behandeling van complexe neurologische loopstoornissen. Waarom is hun onderzoek belangrijk?

Jorik: Mijn onderzoek richt zich op loopstoornissen bij mensen met een neurologische aandoening. Ik bekijk hoe we loopstoornissen zo vroeg en precies mogelijk kunnen diagnosticeren en ook hoe we loopstoornissen het beste kunnen behandelen. Behandeling kan door middel van training, medicatie, een operatie, of een combinatie van deze opties. Daarnaast ben ik geïnteresseerd hoe ons brein het lopen aanstuurt, en hoe dit verandert door een neurologische aandoening. Loopstoornissen door een neurologische aandoening (bijvoorbeeld de  ziekte van Parkinson, een beroerte of een erfelijke bewegingsstoornis) komen veel voor, en hebben een enorme impact op de kwaliteit van leven van aangedane patiënten. De mobiliteit van mensen neemt af door een neurologische loopstoornis, en loopstoornissen leiden tot val-incidenten en val-gerelateerde blessures. Als revalidatiearts ervaar ik dit in de dagelijkse klinische praktijk, en dit motiveert me enorm om middels onderzoek de diagnostiek en behandeling verder te verbeteren. 

Vigjilenca: Ik doe onderzoek naar de positie van mensen die zich inzetten voor het algemeen belang door misstanden aan de kaak te stellen. In de complexe wereld waarin we leven, is er een nieuwe manier van denken nodig om machtige partijen, zoals de overheid, grote bedrijven of de financiële sector, ter verantwoording  te roepen. Traditionele instrumenten voor transparantie en controle laten ons nu vaak in de steek. De belangrijkste gevallen van machtsmisbruik, fraude en corruptie zijn de laatste tien jaar aan het licht gekomen, omdat ze door individuele personen naar buiten zijn gebracht. Deze klokkenluiders betalen hier echter een hoge prijs voor. Ze krijgen met vergelding te maken, verliezen hun baan en kunnen misschien nooit meer in hetzelfde vakgebied aan de slag. Mijn onderzoek biedt aanknopingspunten voor de bescherming van deze mensen door middel van bevordering van het recht en de rechtsbescherming. 

Waar gaan jullie het prijzengeld aan besteden? 

Vigjilenca: Ik ben helemaal overweldigd door deze onverwachte prijs en heb er eerlijk gezegd nog niet over nagedacht wat ik met het prijzengeld zal doen. Mijn eerste gedachte was: hoe kan ik de prijs gebruiken om niet alleen mijn eigen onderzoek, maar ook dat van andere jonge wetenschappers te ondersteunen? Als vrouw, afkomstig uit een etnische minderheid, met wortels in de westelijke Balkan, ben ik me ook zeer bewust van de vele barrières die er nog altijd bestaan in de wetenschap. Tijdens mijn opleiding en wetenschappelijke loopbaan in Nederland heb ik me heel erg gesteund gevoeld, onder meer door studiebeurzen, geweldige begeleiders en een eerlijke erkenning van mijn werk. Ik wil niets liever dan dit soort steun ook aan anderen te geven en deze prijs is een geweldige kans om dat te doen. 

Jorik: Mijn plan is om het geld te besteden aan een out-of-the-box-onderzoeksvraag die voortkomt uit nieuwsgierigheid. Ik wil graag onderzoeken welke rol rompbewegingen hebben op het lopen. Bij mensen met een neurologische aandoening zien we rompbewegingen meestal als compensatie voor gestoorde bewegingen in de benen. Als mensen bijvoorbeeld moeite hebben om een stap goed te coördineren, resulteert dit in versterkte bewegingen van de romp. Ik verwacht echter dat het ook andersom kan werken: een stijve romp bij mensen met Parkinson zal het lopen beïnvloeden, evenals coördinatieproblemen van de romp bij mensen met erfelijke bewegingsstoornissen. 

Waar zien jullie jezelf over tien jaar? 

Jorik: Over tien jaar richt ik me, zowel in mijn onderzoek als in mijn klinische taken, nog steeds op diagnostiek en persoonsgerichte behandeling van neurologische loopstoornissen. Wetenschappelijk onderzoek is bij uitstek teamwork, waarbij ik een brug probeer te vormen tussen (fundamenteel) wetenschappelijk onderzoek en de dagelijkse klinische praktijk. Samenwerkingen tussen verschillende vakgebieden en disciplines hoop ik de komende jaren verder uit te breiden, zowel nationaal als internationaal. Ik geef leiding aan een fantastische groep van jonge ambitieuze onderzoekers, en deze onderzoeksgroep hoop ik over tien jaar verder uitgebreid te hebben. Intensieve samenwerking met patiënten zal over tien jaar nog steeds een essentieel onderdeel van mijn werk zijn.

Behandeling van loopstoornissen berust nog te vaak op een one-size-fits-all concept; over tien jaar verwacht ik beter te kunnen voorspellen welk type behandeling bij welk type patiënt het beste werkt. 

Vigjilenca: Ik wil me maximaal blijven inzetten voor de samenleving. Ik formuleer het niet met opzet vaag, maar ik heb geleerd om telkens één stap tegelijk te zetten en open te staan voor mogelijkheden. 

KNAW Early Career Award

Met de KNAW Early Career Award wil de KNAW jonge getalenteerde onderzoekers na hun promotie een steuntje in de rug geven. De Award is bedoeld voor onderzoekers die aan het begin van hun carrière staan en die in staat zijn vernieuwende en originele onderzoeksideeën (verder) te ontwikkelen. Jaarlijks worden maximaal twaalf Awards uitgereikt, verdeeld over de vier KNAW-domeinen. De KNAW Early Career Award omvat een geldbedrag van 15.000 euro, beschikbaar gesteld uit het KNAW Akademiefonds, en een kunstwerk.

De uitreiking van de KNAW Early Career Award vindt plaats op 15 februari 2021.