KNAW-leden ontvangen hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap

3 september 2021

KNAW-leden José van DijckMarc Koper en Maria Yazdanbakhsh ontvangen dit jaar de NWO-Spinozapremie. KNAW-leden Bart Jacobs en Judi Mesman krijgen de NWO-Stevinpremie. De Spinoza- en de Stevinpremies zijn de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting.

De onderzoekers ontvangen de premies voor hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk. Bij beide premies staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop; waar bij de Spinozapremie de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken, honoreert de Stevinpremie in de eerste plaats de maatschappelijke impact.

Spinozalaureaten

De volgende KNAW-leden ontvangen de Spinozapremie:

José van Dijck

José van Dijck (1960) is hoogleraar media en digitale samenleving aan de Universiteit Utrecht en is een topspeler in het internationale veld van de mediastudies. Ze toont in haar onderzoek de noodzaak aan om kritisch te kijken naar de invloed van digitale platforms, data en algoritmes op onze democratie. Haar inzichten helpen om de maatschappelijke impact van nieuwe media te begrijpen en openen de discussie over publieke waarden in de platformsamenleving. Van Dijck was van 2015 tot 2018 president van de KNAW.

Marc Koper

Marc Koper (1967) is hoogleraar katalyse en oppervlaktechemie aan de Universiteit Leiden. Hij is een internationaal leidend chemicus die uitblinkt op het terrein van elektrochemie, een deelgebied van de scheikunde dat elektrische energie gebruikt om chemische bindingen te maken of te verbreken. Met zijn fundamentele werk levert Koper cruciale bijdragen aan het vergroenen van onze energievoorziening en de chemische industrie.

Maria Yazdanbakhsh

Maria Yazdanbakhsh (1959) is hoogleraar cellulaire immunologie van parasitaire infecties aan de Universiteit Leiden en afdelingshoofd parasitologie bij het LUMC. Ze is een grensoverschrijdende wetenschapper in verschillende opzichten. Zo is haar onderzoeksgroep multidisciplinair en vertaalt ze de uitkomsten van laboratoriumonderzoek naar klinische trials en veldonderzoek. Ze leverde een belangrijke bijdrage aan de Hygiëne Hypothese, die inhoudt dat infecties kunnen beschermen tegen het ontstaan van ontstekingsziekten zoals astma, allergieën en eczeem. Dankzij haar onderzoek wordt het mogelijk zowel betere vaccins te ontwikkelen tegen parasitaire infecties als betere geneesmiddelen tegen ontstekingsziekten.

De vierde Spinozapremie is toegekend aan alumnus van De Jonge Akademie Lieven Vandersypen (1972). Hij is Antoni van Leeuwenhoek professor in de Quantum-nanowetenschappen aan de TU Delft en wetenschappelijk directeur van QuTech. Vandersypen is een wereldwijd vermaard pionier op het gebied van quantum computing. 

Stevinlaureaten

Twee leden van de KNAW ontvangen een Stevinpremie:

Bart Jacobs

Bart Jacobs (1963), hoogleraar Security, privacy en identity aan de Radboud Universiteit Nijmegen, is een internationaal bekende en gewaardeerde cybersecurityspecialist. Hij combineert theorie en praktijk in een wetenschappelijke topcarrière met een grote maatschappelijke bevlogenheid en excellente vaardigheden om zijn kennis en kunde breed over het voetlicht te brengen. Dat doet hij zowel wetenschappelijk, in politiek-bestuurlijke circuits, in gerenommeerde commissies en adviesraden, als ook voor het grote publiek.

Judi Mesman

Judi Mesman (1974) is hoogleraar in de Interdisciplinaire studie van maatschappelijke uitdagingen bij Universiteit Leiden en dean van het Leiden University College in Den Haag. Zij doet onderzoek naar de intergenerationele overdracht van sociale normen en gedragspatronen in verschillende culturele contexten, en de gevolgen daarvan voor ongelijke kansen en vooroordelen in de maatschappij. Mesman zet zich breed in voor sociale rechtvaardigheid binnen en buiten haar vakgebied en is daarmee een toonaangevende onderzoeker in haar veld.