Scenariostudie Brede impact coronacrisis

De coronacrisis heeft de samenleving hard geraakt. Vanzelfsprekendheden als 'naar school gaan' of 's avonds de deur uit, bleken opeens niet zo vanzelfsprekend te zijn. Iedereen werd getroffen, al werd niet iedereen even hard geraakt. Een virus zorgde voor wereldwijde ontwrichting.

Dit advies is gepresenteerd op 2 september 2021, lees meer in het nieuwsbericht: WRR en KNAW: Overheid moet anticiperen op verschillende coronascenario's.

Wat betekent dat voor de langetermijnopgaven voor beleid? Het is met deze vraag dat de KNAW en WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) samen een studie zijn gestart om die strategische beleidsvragen voor de komende vijf jaar in beeld te brengen. Hierbij kijken zij zowel naar de ontwikkeling van de Covid-19 pandemie als naar de bredere beleidsopgaven die door die door de pandemie zichtbaarder zijn geworden, zijn verdiept of op de achtergrond zijn geraakt.

Het is ten eerste onzeker hoe de pandemie zelf zich ontwikkelt. Is die voorbij als iedereen gevaccineerd is, of ontstaan er straks nieuwe varianten waartegen de vaccins minder effectief zijn? Nadenken over deze vragen is essentieel voor het formuleren van adequaat beleid. Een scenarioanalyse biedt hierbij hulp. Het gaat bij scenario’s niet om ’voorspellen’, maar om het schetsen van plausibele toekomsten om het strategisch denken te verruimen en zo de ontwikkeling van robuust beleid te faciliteren, ongeacht het scenario dat zich ontvouwt. Daarnaast kijken de WRR en de KNAW naar implicaties van de coronacrisis voor de bredere beleidsopgaven, bijvoorbeeld rond scheidslijnen, duurzaamheid en digitalisering.

Brief aan de informateur

Gezien het belang van deze studie zijn op 1 juni 2021 de tussentijdse resultaten aan de informateur gestuurd. In dit tussentijds bericht concluderen we dat de Covid-19-crisis nog niet is afgelopen en dat er onzekerheid is over het verdere verloop ervan. Deze onzekerheid is uitgewerkt in vijf mogelijke scenario’s (pdf). Niet alle scenario’s zijn even waarschijnlijk, maar het is belangrijk om op verschillende mogelijke ontwikkelingen voorbereid te zijn. Het gaat bij scenario’s niet om ’voorspellen’, maar om het schetsen van plausibele toekomsten om het strategisch denken te verruimen.

Bundel met expertvisies

De WRR en KNAW vroegen vooraanstaande wetenschappers naar hun visie op de belangrijkste beleidsopgaven voor Nederland op hun vakgebied. Vervolgens is hen gevraagd naar de gevolgen van de COVID-19-pandemie hierop. De bijdragen zijn gebundeld in ‘COVID-19: Expertvisies op de gevolgen voor samenleving en beleid’. De bundel biedt een zeer rijk overzicht van de langetermijnontwikkelingen op acht hoofdthema’s: gezondheid, economie, samenleving, duurzaamheid & leefomgeving, kennis & technologie, recht, bestuur en internationaal.

Samenwerking WRR en KNAW

Met de scenariostudie beogen de WRR en de KNAW de wetenschappelijk-strategische handvatten te bieden voor het regeringsbeleid. Zij kijken hierbij niet alleen naar de medisch-virologische aspecten van de pandemie, maar ook naar de brede maatschappelijke vraagstukken.