Persbericht Hubrecht Instituut

Onderzoekers ontwikkelen virus-livestream om virusinfectie te bestuderen

16 november 2020

Onderzoekers van het Hubrecht Instituut en de Universiteit Utrecht hebben een geavanceerde techniek ontwikkeld waarmee zij een virusinfectie voor het eerst live kunnen volgen. De onderzoekers uit de groepen van Marvin Tanenbaum en Frank van Kuppeveld verwachten dat de techniek ingezet kan worden om een breed scala aan virussen te onderzoeken, waaronder SARS-CoV-2 – het virus dat verantwoordelijk is voor de huidige pandemie.

Daarmee vormt de techniek genaamd VIRIM (‘virus infection real-time imaging’) een erg belangrijk middel om meer inzicht te krijgen in de infectie van het menselijk lichaam door virussen. Op den duur kunnen zulke inzichten leiden tot gerichtere behandelingen voor virusinfecties. De resultaten zijn op 13 november gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Cell.

Virussen hebben een gigantische impact op de samenleving, zowel op financieel vlak als op het gebied van de volksgezondheid. De ingrijpende gevolgen van de huidige wereldwijde uitbraak van SARS-CoV-2 voor onder meer onze fysieke- en mentale gezondheid en de economie maken dit wederom duidelijk zichtbaar.

Indringer vermeerdert in rap tempo

RNA-virussen vormen een grote groep virussen. Het genetische materiaal van dit type virus bestaat uit RNA: een molecuul dat lijkt op DNA, het genetisch materiaal van mensen. Een RNA-virus infecteert een cel, ook wel gastheercel genoemd, waarna het virus de gastheercel overneemt en dwingt om nieuwe virusdeeltjes te maken. Op deze manier kan de indringer zich in rap tempo vermeerderen in het lichaam.

De nieuwe virusdeeltjes worden veelal via de luchtwegen uitgescheiden en kunnen zo andere mensen infecteren. Voorbeelden van RNA-virussen zijn coronavirussen, het hepatitis-C-virus, het zikavirus en enterovirussen – een grote groep virussen, waaronder rhinovirussen (veroorzakers van verkoudheid), coxsackievirussen (belangrijke veroorzaker van virale hersen(vlies)ontsteking) en het poliovirus (veroorzaker van paralytische polio).

Livestream van virusinfectie

Tot op heden bestonden er technieken waarmee uitsluitend een statische ‘foto’ van de virusinfectie gemaakt kon worden. Dat wil zeggen, onderzoekers konden geïnfecteerde cellen enkel op een bepaald punt in de tijd zien, maar het was niet mogelijk om een virusinfectie van begin tot eind te volgen. Daar komt met de komst van de nieuwe microscopietechnologie VIRIM verandering in: onderzoekers uit de groep van Marvin Tanenbaum ontwikkelden deze geavanceerde techniek in samenwerking met Frank van Kuppeveld (Universiteit Utrecht), waarmee in het lab live het gehele verloop van een virusinfectie met grote precisie gevolgd kan worden. “Met deze nieuwe methode kunnen we heel veel belangrijke vragen over virussen beantwoorden”, aldus Sanne Boersma, een van de onderzoekers.

Lees de rest van het persbericht op de website van het Hubrecht Instituut