Ook jonge generatie moet anticiperen op ouder worden

27 juni 2019

De uitdagingen van het ouder worden gelden voor alle generaties – en niet alleen voor de ouderen. Dit is de belangrijkste conclusie van het toonaangevende rapport Transforming the Future of Ageing, dat op 27 juni 2019 wordt gepubliceerd door SAPEA, een koepelorganisatie van Europese wetenschapskoepels. Het onderzoek stond onder leiding van FEAM (Federation of European Academies of Medicine).

Het rapport is bestemd voor de nieuwe Eurocommissarissen die later dit jaar zullen aantreden. Onderzocht is welk overheidsbeleid in EU-landen kan zorgen voor inclusieve, eerlijke en duurzame zorg in de toekomst.

De auteurs, vooraanstaande wetenschappers die door academies in heel Europa zijn benoemd, concluderen dat er een transformatie nodig is ten aanzien van het ouder worden: de beste manier om de levenssituatie van ouderen te verbeteren is om hier al op jonge en middelbare leeftijd op te anticiperen.

Jean-Pierre Michel, voorzitter van de werkgroep die het rapport heeft geschreven:

'In Europa en over de hele wereld leven mensen langer dan ooit tevoren. Dit is een van de grote verworvenheden van de afgelopen eeuw en biedt enorme kansen voor het individu: nieuwe en voldoening gevende carrières, nieuwe inzichten en perspectieven en een betere kwaliteit van leven.

Maar het brengt ook uitdagingen met zich mee voor onze samenleving en de Europese Unie als geheel. We moeten ons aanpassen aan de situatie van een naar verwachting vergrijzende en krimpende beroepsbevolking. Daarnaast moeten we zoeken naar betaalbare manieren om hoogwaardige gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk te houden.

Wat dat betreft zijn de cijfers duidelijk. Als het gaat om het voorspellen van hoe mensen ouder worden, spelen genetische factoren een relatief kleine rol in vergelijking met factoren als onderwijs, levensstijl en gedrag, zoals gezonde voeding en genoeg beweging. Beleid om dit soort factoren van jongs af aan (zelfs bij het ongeboren kind) te bevorderen, heeft direct een positieve invloed op het gezond ouder worden van mensen, in elke levensfase.

Beter onderwijs op jonge leeftijd is niet alleen van cruciaal belang voor gezondheidsverbetering op individueel niveau, maar ook om de toekomstige beroepsbevolking uit te rusten met de nodige vaardigheden om de vergrijzende bevolking in onze snel veranderende samenleving te ondersteunen.'

Conclusies

Een aantal andere belangrijke conclusies uit het rapport zijn:

  • Het proces van ouder worden zal in de toekomst in een heel andere context plaatsvinden dan in het verleden. Niet alleen factoren als klimaatverandering, luchtverontreiniging en antibioticaresistentie zullen daarbij een belangrijke rol spelen, maar ook de steeds weer veranderende maatschappelijke omstandigheden. Beleid heeft alleen kans van slagen als het daarop weet in te spelen.
  • Een ouderenvriendelijke samenleving zorgt ervoor dat ouderen zich veilig voelen en een prettige oude dag kunnen beleven. Samenwerking tussen architecten, stedenbouwkundigen, mobiliteitsexperts, ergonomen, zorgdeskundigen en geriaters moet ertoe leiden dat er een ouderenvriendelijke samenleving ontstaat.
  • Dankzij de technologie, waaronder wearables, ondersteunende hulpmiddelen en de komst van AI, is het proces van ouder worden nu al aan het veranderen. Als obstakels op het gebied van acceptatie en uitvoerbaarheid kunnen worden weggenomen, kan de technologie zorgen voor een transformatie.

Het SAPEA-rapport zal als basis dienen voor het binnenkort uit te brengen wetenschappelijke advies van de Group of Chief Scientific Advisors van de Europese Commissie, dat rechtstreeks naar de Eurocommissarissen gaat om als grondslag te dienen voor toekomstig beleid.

SAPEA

SAPEA staat voor Science Advice for Policy by European Academies. Het is een koepelorganisatie van Europese wetenschapskoepels. SAPEA bevat meer dan honderd wetenschapsacademies, jonge academies en andere wetenschappelijke adviesorganen uit meer dan veertig Europese landen. De KNAW maakt ook deel uit van SAPEA.