Samenwerking met internationale organisaties

Van duurzame energie tot privacywetgeving en hoogwaardige voedselgewassen: wetenschappelijke inzichten dragen bij aan oplossingen voor vraagstukken waarmee we nu en in de toekomst geconfronteerd worden. De KNAW wil de invloed van wetenschap op nationaal en internationaal beleid vergroten, door wetenschappelijke kennis te koppelen aan actuele vraagstukken.

Dit doet de KNAW bijvoorbeeld in Europa in het kader van het wetenschappelijke adviesmechanisme voor de Europese Commissie, maar ook door in diverse Europese allianties wetenschappers met elkaar te verbinden en zo de adviserende rol van wetenschap te versterken. De KNAW is daarmee pleitbezorger van de Nederlandse wetenschap in Europa en de rest van de wereld.

Wetenschap voor beleid: adviezen aan de Europese Commissie

De Europese Commissie heeft behoefte aan onafhankelijk, hoogstaand wetenschappelijk advies. Daarom heeft voorzitter Juncker in mei 2015 het Scientific Advice Mechanism (SAM) gelanceerd. De kern van SAM bestaat uit een High Level Group van zeven Europese topwetenschappers, onder wie oud-vicepresident van de KNAW Pearl Dykstra.

Op aanvraag van Carlos Moedas, eurocommissaris voor Onderzoek, Wetenschap en Innovatie, brengt de High Level Group wetenschappelijke adviezen uit. Deze helpen de Europese Commissie om tot evidence-based beleid te komen. De High Level Group doet niet zelf onderzoek, maar bundelt bestaande, toonaangevende inzichten en geeft daar duiding aan. De KNAW zorgt ervoor dat ook het werk van Nederlandse onderzoekers daarin meegenomen wordt.

Inmiddels zijn twee adviezen en een toelichting uitgebracht:  een over CO2-emissies van auto’s (pdf), dienend als basis voor een nieuw Commissievoorstel over regulering na 2020, en een over cyberveiligheid. Volgende adviezen over  zeevoedsel, biotechnologie in de landbouw en pesticidewetgeving zijn in de maak.

De vijf belangrijkste Europese academische koepelorganisaties hebben zich verenigd in SAPEA (Scientific Advice to Policy by European Academies). Met dit initiatief willen Europese wetenschappers interdisciplinaire expertise samenbrengen in adviezen aan de Europese Commissie. 

De internationale ambities van de KNAW zijn terug te vinden in Wetenschap verbindt, de strategische agenda voor 2016-2020:

  • Vergroten van de invloed van wetenschap op Nederlands en Europees beleid (ambitie 4)
  • Bijdragen aan versterking van (inter)nationale netwerken en onderzoeksinfrastructuren  (ambitie 6).

Lees meer in de strategische agenda Wetenschap verbindt.

Beleid voor wetenschap: bundeling van krachten

Open access, intellectueel eigendom, digitalisering, internationale uitwisseling: de KNAW gelooft in Europese en wereldwijde, strategische samenwerking tussen wetenschappers om de kwaliteit en effectiviteit van onderzoek te vergroten.

De KNAW is veelal op bestuursniveau vertegenwoordigd in de belangrijkste Europese en wereldwijde academische koepels, en zet zich daarbij in om de krachten te bundelen en tot gezamenlijke toekomststrategieën te komen. Daarbij wordt op dit moment een belangrijk aandachtspunt gevormd door ‘open science’, dat wil zeggen het streven naar ongehinderde toegang tot wetenschappelijke publicaties, optimaal hergebruik van onderzoeksgegevens en toenemende inbedding van wetenschap in de samenleving.

Ook is de KNAW een van de twaalf lidorganisaties van Neth-ER, een vereniging die als vooruitgeschoven post van Nederlands onderwijs en onderzoek in Brussel functioneert. Via Neth-ER draagt de KNAW bij aan de ontwikkeling van bijvoorbeeld de European Research Area, de European Higher Education Area en de Europese Kaderprogramma’s voor onderzoek en innovatie.