Combinatie met andere aandoeningen/medicijnen

Op deze pagina treft u de vragen aan over de vaccinatie en het coronavirus in de rubriek 'Combinatie met andere aandoeningen/medicijnen'.

Vraag 15

Wat als de patient een auto-immuunziekte heeft, is er dan risico op een versterkte reactie door het  COVID-vaccin op de reeds verlaagde immuniteit?

Voor auto-immuunziekten als SLE wordt in het algemeen aangeraden te vaccineren,  bijvoorbeeld tegen pneumococcen. Er is geen reden om niet te vaccineren bij het bestaan van een autoimmuunziekte. Dit geldt ook voor de COVID-vaccins. Er is geen reden om te denken dat er een mindere bescherming is door het COVID-vaccin bij deze groep, tenzij de patient vanwege zijn/haar ziekte behandeld wordt met immunosuppressieve medicatie. Er bestaat in Nederland een projectgroep die onderzoekt of de preventieve vaccins nog goed werken bij patienten met diverse soorten immunosuppressieve medicatie.

Vraag 16

Zijn de berichten in de media juist dat mensen met een pinda-allergie een zeker risico lopen bij een coronavaccinatie? Gaat het dan om een anafylactische reactie? En hoe valt dat dan te verklaren?

Gelukkig is een pinda-allergie heel specifiek alleen tegen pinda's gericht en soms tegen andere noten. Dat hoeft niet te betekenen dat ook allergie tegen het vaccin verwacht kan worden. Van de vacciningredïenten is geen kruisreactie met pinda-allergie te verwachten. Op de website van het Amerikaanse CDC wordt aangegeven dat er tot dusver geen relatie is tussen voedingsallergie en allergische reacties op COVID-vaccin. Wel komt zeer zeldzaam allergie tegen poly-ethyleenglycol (PEG) voor, maar vaak is dat wel bekend en dan moet een COVID-vaccin zonder PEG gebruikt worden. Als gezegd, is het sowieso raadzaam om uit voorzorg een gevaccineerde persoon 15 minuten te observeren. De enkele zeer zeldame allergische reacties kunnen uitstekend worden behandeld met anti-allergische medicatie.

Vraag 17

Wanneer is er sprake van een IgA-deficiëntie, wat betekent dat voor COVID-19 danwel het vaccineren?

Tot op zekere hoogte kan IgG de rol van IgA overnemen. Over de rol van IgA in mucosale secreties in de bescherming tegen SARS-CoV-2 is nog weinig bekend.

Vraag 18

Wanneer er sprake is van een auto-immuunziekte, is het dan verstandig om met een arts af te stemmen alvorens een vaccin te nemen, of wordt het sowieso protocol dat mensen met auto-imuunziekte geen vaccin krijgen?

Zie ook antwoord op vraag 15 en 23. Overleg met behandelend arts is zeker goed. De invloed van eventuele door de patient gebruikte immunosuppressieve middelen wordt op dit moment door een groep van artsen in Nederland onderzocht.

Vraag 19

U stelt dat bij gebruik van immunosuppressie zorgvuldig gemonitord moet worden. Hoe dan? Controle antistofresponse 3 weken na tweede dosis en zo nodig een derde dosis? En is dat haalbaar gezien grote aantallen patienten die immunosuppressie gebruiken?

Dit is een aanbeveling van o.a. de Gezondheidsraad. Het lijkt mij dat vooral nauwgezette klinische follow-up van deze groep na volledige vaccinatie hier cruciaal is. In een dezer dagen op te starten ZonMW programma wordt dit in detail onderzocht.

Vraag 20

Mensen kunnen een allergische reactie krijgen op het vaccin,  is een algemene allergie (bijvoorbeeld brede voedselallergie) een risicofactor? Of geldt dat alleen wanneer eerder op een vaccin (inhoudsstof) allergisch is gereageerd? 

Het gaat om het laatste. Ook het CDC gaat hiervan uit (zie ook antwoord op vraag 16).

Vraag 21

Is vaccinatie veilig voor mensen met een sterk reagerend immuunsysteem zoals bijvoorbeeld bij psoriasis en mensen die meerdere allergieën hebben? De voordelen van vaccinatie wegen op tegen het nadeel van een ernstiger beloop van de COVID-infectie, maar is vaccinatie wel veilig voor deze groep mensen?

Mensen met psoriasis en meerdere allergieën reageren met een normale afweerreactie op infecties; dit geldt ook voor  vaccinaties.

Vraag 22

Kun je bij auto-immuumpancreatitis ook met een gerust gevoel de injectie krijgen? Mijn echtgenoot gebruikt  hiervoor standaard prednison.

Het gaat hier waarschijnlijk om IgG4-geassocieerde pancreatitis. Net als bij andere auto-immuunziekten zijn er geen aanwijzingen dat vaccinatie leidt tot een ongunstig beloop. Er is geen reden om aan te nemen dat COVID-vaccin dit wel doet.

Vraag 23

Hebben de vaccins invloed op personen met artrose of reuma?

Een effect op arthrose (gewrichtsslijtage) is heel erg onwaarschijnlijk. Het effect op reuma (reumatoide arthritis), een ziekte met auto-immuunkenmerken, is ook niet erg waarschijnlijk. Zie ook antwoorden 15 en 18.

Vraag 24

Hoe moet je de effectiviteit monitoren bij patiënten die immunosuppressief zijn (door ziekte of medicatie)? Als mensen op het punt staan te starten met immunosuppressiva is het niet beter om eerst te vaccineren?

Zie ook antwoord 19. Of men wacht met immuunsuppressie hangt af van  de noodzaak van de behandeling. Bovendien werken niet alle immuunsuppressiva op de zelfde manier. De effecten op vaccinatie verschillen. Het door ZonMW gesubisdieerde onderzoek dat binnenkort hopelijk start, zal wat betreft COVID-vaccinatie meer duidelijkheid over geven.

Vraag 25

Ik lees verschillende berichten over het risicoverhogend effect op COVID voor mensen die ACE-remmers gebruiken tegen hoge bloeddruk. Wat weet de wetenschap op dit moment?

Er is veel aandacht geweest voor de vraag of ACE-remnmers een verhoogd risico op ernstige COVID  zouden geven. Daarvan is niets gebleken.

Vraag 26

Ik heb psoriasis, een probleem met het immuunsysteem dus, en een viertal allergieën (ppd, dimethylaminoproylamine, rubber en parfum en geurstoffen). Is het veilig voor mij de vaccinatie te krijgen? Mijn dochter heeft een allergie voor het antibioticum amoxicilline, is het veilig voor haar de vaccinatie te krijgen? 

Psoriasis is geen risicofactor. Dat geldt ook voor de genoemde allergieën (ook die voor amoxicilline).

Vraag 27

Bij een immuunziekte CVID waarbij wekelijks immunoglobuline subcutaan en via een pomp wordt ingespoten, zijn er voorkeuren voor een injectie en kan er überhaupt een injectie worden toegediend omdat er al geen weerstand aanwezig is.

Bij CVID (hypogammaglobulinemie) zal men geen IgG tegen het virus maken na vaccinatie. Waarschijnlijk is er wel een T-cel-respons die bescherming kan bieden. Nader onderzoek is hiernaar nodig. Waarschijnlijk start dit in Nederland op korte termijn. Bovendien ontwikkelt Sanquin op dit moment nanogam met daarin COVID-antistoffen. Dat zou een uitkomst voor patiënten met hypogammaglobulinemie kunnen zijn.

Vraag 28

Mijn man is allergisch voor neusdruppels, aspirine, listerine, klysma's, HG, Vanish. Kan hij de vaccinatie krijgen?

Ja, deze stoffen spelen geen rol in het vaccin.

Vraag 29

Heeft een coronavaccinatie gevolgen bij ziekte van Ledderhose en Dupruyten? Is vaccineren met deze problematiek veilig?

Deze ziekten waarbij er verhardingen in het bindweefsel ontstaan zijn nog niet onderzocht m.b.t. de coronavaccinatie. Er is echter geen reden om te verwachten dat het vaccin hierbij averechts werkt. U kunt daarover met uw huisarts overleggen. 

Vraag 30

Welk vaccin raadt u mij aan: ik ben twee keer door een wesp gestoken, en moet dus altijd een epipen bij me dragen.

Er is wat dit betreft geen verschil tussen de verschillende vaccins. Uw wespenallergie heeft geen consequenties voorde vaccinaties.

Vraag 31

Bij de ziekte CVID, waarbij iemand geen weerstand heeft en wekelijks immunoglobuline toegediend krijgt (subcutaan), is het vaccin dan wel verantwoord?

Bij CVID (hypogammaglobulinemie) zal men geen IgG tegen het virus maken na vaccinatie. Waarschijnlijk is er wel een T-cel-respons die bescherming kan bieden. Nader onderzoek is hiernaar nodig. Waarschijnlijk start dit in Nederland op korte termijn. Bovendien ontwikkelt Sanquin op dit moment nanogam met daarin COVID-antistoffen. Dat zou een uitkomst voor patiënten met hypogammaglobulinemie kunnen zijn.