Evolutie/mutaties

Op deze pagina treft u de vragen aan over de vaccinatie en het coronavirus in de rubriek 'Evolutie/mutaties'.

Vraag 40

Kan er evolutionaire druk op het virus ontstaan om te muteren tot een effectiever virus door de geleidelijkheid van de vaccinatie?

Geleidelijkheid van vaccinatie en geleidelijkheid van infecties leveren hetzelfde resultaat op: dat een deel van de bevolking immuun is en een deel niet. Virussen kunnen soms ontsnappen aan onze afweer, vooral als die afweer niet 100% is. Bij het griepvirus gebeurt dat, maar voor het coronavirus weten we dat nog niet. Er ontstaan dan overigens geen 'effectievere' virussen, ook niet voor griep.

Vraag 41

Is het werkelijk zo dat de Engelse variant meer besmettelijk is, of is het toch een te weinig strikt beleid van de Engelse regering?

Er wordt nog onderzoek gedaan naar de overdracht van deze mutant. Maar de 'vrijheid' die de burgers rond kerst kregen heeft ontegenzeggelijk een invloed gehad.

Vraag 42

Is er een mogelijk verband tussen het optreden van de huidige coronamutaties in het VK en Zuid-Afrika met het starten van vaccinaties aldaar? Zo in de trant van survival of the fittest?

Nee, het is eerder andersom. Vaccinaties zijn daar gestart (in de testfase) omdat er zoveel mensen geïnfecteerd waren met COVID. Dit maakte de klinische testen makkelijker. Maar omdat er zoveel mensen geïnfecteerd waren, was de kans ook groter dat daar een gemuteerd virus zou ontstaan en dat blijkt dan ook. De kans is dus ook aanwezig dat bijvoorbeeld Brazilië en de VS zo hun eigen mutant zullen krijgen.

Vraag 43

Welke vaccins zijn meer risicovol wat betreft mutaties van virus?

Dat maakt niet uit. Alle vaccins wekken immuniteit op tegen het spike-eiwit en waarschijnlijk in voldoende mate. Op dit moment is er wel al variatie waargenomen in de spike. Gelukkig blijkt deze waargenomen variatie  geen impact te hebben op de werking van het vaccin. Als dat wel gebeurt dan kun je het vaccin aanpassen.

Vraag 44

Is het gezien de mutaties die nu eenmaal optreden te verwachten dat net zoals bij influenza sommige bevolkingsgroepen zich (jaarlijks?) zullen moeten gaan laten vaccineren?

Dat is niet de verwachting, maar het is te vroeg om hier een stellige uitspraak over te doen.

Vraag 45

Sinds het SARS-Cov-2 virus bekend is zijn er belangrijke varianten opgetreden met ernstige of vervelende eigenschappen. Is er een gerede kans dat ook in 2021 nieuwe varianten optreden met ernstige eigenschappen? Wat betekent dat voor de vaccins?

COVID-19 muteert wel, maar veel trager dan influenza of HIV. Maar het is mogelijk dat er mutaties komen die in het spike-eiwit zitten. Echter: de meeste afweerresponses zijn tegen verschillende delen van het spike-eiwit gericht. Er zijn een boel mutaties nodig om hieraan te ontsnappen.
Verder is het zo dat T-cellen HLA-moleculen herkennen die in de populatie verschillend (polymorf) zijn -dat is waarom er ook transplantatie-afstoting is. Dat polymorfisme zorgt dat we verschillende stukjes van het spike-eiwit via die HLA-moleculen aan het afweersysteem presenteren. Dus het is lastig via mutaties aan de controle van het afweersysteem te ontsnappen. Maar het kan natuurlijk altijd en alleen de toekomst zal het leren.

Vraag 46

Kan ik de mensen in mijn omgeving geruststellen dat ondanks de mutaties in het spike-eiwit vaccinaties ook zullen werken tegen de Britse variant? 

Ja, alle gegevens die ik nu gezien heb wijzen erop dat de vaccins werken tegen de Britse en Zuid-Afrikaanse varianten.

Vraag 47

Wordt de kans op escape-mutanten groter als de tweede dosis later gegeven wordt?

Daar is ons niets van bekend, er is geen onderzoek aan gedaan. Maar omdat het virus niet al te snel muteert, is dit niet al te waarschijnlijk.